Zero-emissie zones (LEZ): wetgeving en impact op leveringen in België
Een zero-emissie zone (LEZ) is een afgebakend stedelijk gebied waar voertuigen met een verbrandingsmotor de toegang wordt ontzegd op basis van hun euronorm. Belgische steden voeren lage emissiezones in om luchtkwaliteitsdoelstellingen te halen en de CO2-uitstoot van stadsverkeer te verlagen.
Wat is een lage emissiezone?
Een lage emissiezone, ook wel LEZ of Low Emission Zone, is een zone in een stadscentrum waar milieunormen gelden voor voertuigen. Voertuigen die niet voldoen aan de euronorm worden geweerd of ontvangen een boete bij binnenrijden. De euronorm is de emissieklasse die de fabrikant toekent op basis van uitstootwaarden gemeten bij productie.
Een LEZ verschilt van een rijverbod. Een rijverbod geldt voor alle voertuigen gedurende een bepaalde periode. Een LEZ geldt permanent, maar uitsluitend voor voertuigen die de minimale emissieklasse niet halen.
LEZ in België: Brussel, Antwerpen en Gent
België telt 3 steden met een actieve lage emissiezone. Elke stad hanteert eigen toegangsregels en een eigen registratiesysteem. Dat betekent dat een logistieke partner die in alle drie de steden levert, met drie afzonderlijke portalen en normen rekening houdt.
Brussel
Brussel voerde de LEZ in op 1 januari 2018 en heeft daarmee de grootste zone van de drie: het volledige Brussels Hoofdstedelijk Gewest, 19 gemeenten en 161 km2. Dieselvoertuigen met euronorm 5 of lager zijn verboden. Buitenlandse voertuigen registreren via het vignettensysteem van Brussels Mobility.
Antwerpen
Antwerpen activeerde de LEZ op 1 februari 2017 als eerste stad in België. De zone beslaat de stadsring en het stadscentrum. Diesel met euronorm 4 of lager is verboden. Voertuigen registreren via het Antwerpse LEZ-portaal.
Gent
Gent combineert de LEZ met een circulatieplan binnen de R40. Dieselvoertuigen euro 4 en lager zijn geweerd. Gent evalueert de normen jaarlijks en past grenswaarden periodiek aan op basis van luchtkwaliteitsmetingen.
Euronormen per stad
| Euronorm | Brussel | Antwerpen | Gent |
|---|---|---|---|
| Euro 3 diesel | Verboden | Verboden | Verboden |
| Euro 4 diesel | Verboden | Verboden | Verboden |
| Euro 5 diesel | Verboden | Toegang | Toegang |
| Euro 6 diesel | Toegang | Toegang | Toegang |
Impact op last mile delivery
Logistieke partners die dagelijkse leveringen in Belgische steden verzorgen, passen hun wagenpark aan de LEZ-normen aan. Wie dat niet tijdig doet, riskeert niet alleen boetes maar ook operationele blokkades in de drukste stedelijke zones. Er zijn 3 directe gevolgen voor last mile delivery:
- Versnelde vervanging van dieselbestelwagens door elektrische voertuigen
- Hogere investeringen in laadinfrastructuur rond stedelijke hubs
- Verschuiving naar hub-and-spoke modellen waarbij elektrische voertuigen de last mile verzorgen
Boetes en registratie voor buitenlandse voertuigen
Buitenlandse voertuigen die een Belgische LEZ binnenrijden zonder registratie, ontvangen automatisch een boete via cameradetectie. De bedragen lopen uiteen per stad: 350 euro in Brussel, 150 euro in Antwerpen en Gent. Registratie verloopt via de stedelijke portalen en is eenmalig per voertuig en stad.
Evolutie naar 2030
De Belgische LEZ-wetgeving staat niet stil. Brussel verhoogde de minimumnorm voor dieselvoertuigen naar Euro 6 in 2025. Antwerpen en Gent evalueren gelijkaardige aanscherpingen. Tegen 2030 zijn in de 3 grote Belgische steden uitsluitend nul-emissie voertuigen, volledig elektrisch of waterstof, toegestaan in de stadskernen.
Ontdek hoe VPD levert in lage emissiezones via emissieloze voertuigen.